سليم بن قيس الهلالي الكوفي ( مترجم : افتخار زاده )
47
كتاب سليم بن قيس الهلالي ( تاريخ سياسى صدر اسلام ) ( فارسى )
اجماع سلف را اصول احكام شريعت مىداند ، برخى از شيعيان اين اصول را به رسميت نمىشناسند و مدعىاند كه صحابه برخى از آيات را تغيير داده و قرآن را تحريف كردهاند ، آنان نماز جمعه خلافت را به رسميت نمىشناسند و در غيبت امام آن را تحريم كردهاند ، آنان مراسم و شعائر رسمى اسلام خلافت را به رسميت نمىشناسند و . . . » « 1 » بغدادى در اين بيانيه همچنان بر تكفير شيعه اصرار دارد و جان و مالشان را مباح مىداند . در چنين شرايطى است كه جناحى از جريان اعتدال مىكوشد تا بهانهء تكفير را از سنّيان بگيرد و مىدانيم كه كتاب سليم كه به دورهء غيبت راه يافته تمام اصول ، شعائر و مواضع دورهء حضور را در خود دارد و بايد اصالت آن تكذيب شود . احمد بن حسين غضايرى كه نماينده و ادامهء اين جناح است با استناد به اقوال اسلاف و معاصرانش ، كتاب سليم را جعلى و ساختگى اعلام مىكند و اين چنين است كه خرسندى خلافت و مذهب سنّت و جماعت تا اندازهاى فراهم مىشود . بنا بر اين دستاويزهاى ابن غضايرى « 2 » در ردّ كتاب سليم بهانهاى بيش نيست چرا كه انگيزهء اساسى تكذيب كتاب و شخص سليم دقيقا سياسى است و ريشه در تعديل تشيع دارد . اين افراط در تعديل ، پيش و پس از زمان خود مورد قبول سران و رهبران اماميّه واقع نشد و مشايخ بزرگ تشيّع به احاديث سليم استناد مىكردند و برخى از آنان در انتقال كتاب سليم به نسلهاى بعد كوشيدند . طوسى و نجاشى و پيش از آن دو حتى فردى بسيار محتاط مانند كشّى از كتاب سليم نسخه بردارى كردند . اقدام شگفت انگيز طوسى و نجاشى كه خود از رهبران خط اعتدال بودند راه را براى حضور كتاب سليم در منابع رسمى اماميّه باز كرد ، و ديدگاه ابن غضايرى در تاريخ ، منفرد و بايكوت ماند . در سدهء هفتم هجرى ابن طاوس بر كتاب الضعفاء دست يافت و آن را در كتاب حل الاشكال خود درج نمود و ديدگاه ابن غضايرى در مورد سليم و كتاب او را به نقد كشيد . علامهء حلّى و ابن داود
--> ( 1 ) - ن . ك : بغدادى / الفرق 327 ، 345 ، 346 . ( 2 ) - ن . ك : الضعفاء . پيشين . و نيز شرح و بررسى و نقد آنها در : انصارى / مقدمهء سليم 164 - 200 .